Αρχική > Νομοθεσία > Πλαίσιο λειτουργίας ΓΑΚ > Ν.2121/1993 – Πνευματική ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώματα και πολιτιστικά θέματα

Ν.2121/1993 – Πνευματική ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώματα και πολιτιστικά θέματα

Ο Ν.2121/1993 αποτελεί το βασικό θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας στην Ελλάδα. Καθορίζει ότι κάθε πρωτότυπο πνευματικό δημιούργημα λόγου, τέχνης ή επιστήμης προστατεύεται, ανεξάρτητα από τη μορφή ή την αξία του. Ο δημιουργός αποκτά αυτοδικαίως δύο βασικά δικαιώματα: το περιουσιακό, που αφορά την εκμετάλλευση του έργου (αναπαραγωγή, διανομή, παρουσίαση κ.λπ.), και το ηθικό, που συνδέεται με την προσωπικότητά του (αναγνώριση πατρότητας, προστασία από αλλοιώσεις κ.ά.).

Ρυθμίζονται οι τρόποι μεταβίβασης και εκμετάλλευσης των δικαιωμάτων, καθώς και οι συμβάσεις και άδειες χρήσης. Παράλληλα, θεσπίζονται περιορισμοί, όπως η ιδιωτική χρήση, η εκπαιδευτική χρήση και η χρήση από βιβλιοθήκες και αρχεία, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ο νόμος καθορίζει επίσης τη διάρκεια προστασίας, τα συγγενικά δικαιώματα (ερμηνευτών, παραγωγών, ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών), καθώς και το σύστημα συλλογικής διαχείρισης. Τέλος, προβλέπει μέτρα προστασίας και κυρώσεις (αστικές, διοικητικές και ποινικές) για την αντιμετώπιση παραβιάσεων, διασφαλίζοντας την προστασία των δημιουργών και τη νόμιμη χρήση των έργων.

Ο τρόπος με τον οποίο τα ΓΑΚ μπορούν να χρησιμοποιούν, αναπαράγουν και δημοσιοποιούν αρχειακό υλικό, χωρίς να παραβιάζουν τα δικαιώματα των δημιουργών στην ουσία διέπεται από το νόμο αυτόν.